Αποφυγή πτώσεων στο σπίτι: απλά βήματα για περισσότερη ασφάλεια

Οι πτώσεις είναι από τις πιο συχνές αιτίες τραυματισμών στην τρίτη ηλικία. Δεν είναι θέμα αδεξιότητας — το σώμα αλλάζει, η δύναμη στα πόδια μειώνεται, η ισορροπία γίνεται πιο αβέβαιη. Τα καλά νέα: μπορεί κανείς να κάνει πολλά ώστε να μη συμβεί καθόλου. Αυτός ο οδηγός εξηγεί με απλά λόγια πώς.

Πόσο συχνές είναι οι πτώσεις στην τρίτη ηλικία;

Σύμφωνα με στοιχεία του Robert Koch-Institut, σχεδόν ένας στους τέσσερις ανθρώπους από 65 ετών και πάνω πέφτει τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο. Στους άνω των 80 είναι περίπου ένας στους τρεις. Ορισμένοι πέφτουν μάλιστα περισσότερες φορές.

Οι περισσότερες πτώσεις δεν συμβαίνουν έξω, αλλά στο ίδιο το σπίτι — εκεί όπου νιώθει κανείς ασφαλής και προσέχει λιγότερο. Ακριβώς γι' αυτό αξίζει να κοιτάξετε μια φορά το σπίτι σας με την ησυχία σας.

Κάντε το σπίτι πιο ασφαλές

Πολλά σημεία όπου μπορεί κανείς να σκοντάψει διορθώνονται γρήγορα. Περάστε μια φορά από κάθε δωμάτιο:

• Χαλιά και διάδρομοι: τα χαλαρά χαλιά γλιστρούν ή σχηματίζουν πτυχές. Είτε μαζέψτε τα είτε στερεώστε τα με ένα αντιολισθητικό υπόστρωμα.
• Καλώδια: τα καλώδια ρεύματος και τηλεφώνου πρέπει να περνούν κατά μήκος του τοίχου, όχι να διασχίζουν το δωμάτιο.
• Φως: οι διάδρομοι, οι σκάλες και η διαδρομή προς την τουαλέτα πρέπει να φωτίζονται καλά. Ένα φωτάκι νυκτός ή ένας αισθητήρας κίνησης βοηθά όταν σηκώνεται κανείς τη νύχτα.
• Στήριξη στο μπάνιο: χειρολαβές δίπλα στην τουαλέτα και στο ντους δίνουν ασφάλεια. Το ίδιο και ένα αντιολισθητικό πατάκι στη μπανιέρα ή στο ντους.
• Σκάλες: μια σταθερή κουπαστή, ιδανικά και στις δύο πλευρές, και ευδιάκριτες άκρες στα σκαλοπάτια.
• Τάξη στο πάτωμα: μην αφήνετε εφημερίδες, παπούτσια ή τσάντες στο πάτωμα, όπου εύκολα δεν τα προσέχει κανείς καθώς περνά.

Σταθερά παπούτσια αντί για κάλτσες

Με κάλτσες ή χαλαρές παντόφλες γλιστράει κανείς εύκολα. Τα πιο ασφαλή είναι σταθερές παντόφλες με αντιολισθητική σόλα, κλειστές από πίσω, που κρατούν καλά το πόδι. Και αυτή είναι μια απλή αλλαγή με μεγάλο αποτέλεσμα.

Μείνετε ευκίνητοι — η σημαντικότερη προστασία

Η καλύτερη προστασία από τις πτώσεις είναι ένα σώμα που στέκεται σταθερά. Οι επιστημονικές εταιρείες τονίζουν: η τακτική άσκηση της δύναμης και της ισορροπίας μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο πτώσης. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς αθλητής γι' αυτό.

Ακόμη και απλές ασκήσεις βοηθούν, αν γίνονται τακτικά:

• Σήκωμα και κάθισμα: σηκωθείτε αρκετές φορές στη σειρά από την καρέκλα χωρίς να χρησιμοποιήσετε τα χέρια — αυτό δυναμώνει τα πόδια.
• Στάση στο ένα πόδι: κρατηθείτε από τον πάγκο της κουζίνας και σταθείτε για λίγο στο ένα πόδι, μετά αλλάξτε.
• Ανεβοκατέβασμα στις μύτες των ποδιών: κρατηθείτε από την πλάτη μιας καρέκλας και ανεβείτε και κατεβείτε αργά.
• Περπάτημα: κάθε μέρα λίγο, αυτό κρατά σε κίνηση τα πόδια και την κυκλοφορία του αίματος.

Σημασία έχει η τακτικότητα, όχι η κούραση. Όποιος έχει αμφιβολίες, ας ρωτήσει τη γιατρό ή τον γιατρό του για ένα πρόγραμμα πρόληψης πτώσεων ή Reha-Sport (γερμανική αθλητική αποκατάσταση) κοντά του — η Krankenkasse (γερμανικό ταμείο ασφάλισης υγείας) καλύπτει συχνά τέτοια μαθήματα.

Ζητήστε έλεγχο για τα μάτια και τα φάρμακα

Δύο πράγματα παραβλέπονται εύκολα όταν πρόκειται για πτώσεις:

• Όραση: όποιος δεν βλέπει καλά, δεν προσέχει άκρες και εμπόδια. Φροντίστε να ελέγχονται τακτικά τα μάτια και τα γυαλιά σας.
• Φάρμακα: ορισμένα φάρμακα προκαλούν κόπωση, ζάλη ή ρίχνουν την αρτηριακή πίεση — αυτό αυξάνει τον κίνδυνο πτώσης. Αν παίρνετε πολλά φάρμακα, ζητήστε μια φορά από το ιατρείο ή το φαρμακείο να ελέγξει αν ταιριάζουν όλα μεταξύ τους.

Αν έχει ήδη συμβεί

Μετά από μια πτώση ισχύει: μη σηκωθείτε απότομα. Πρώτα ελέγξτε με ηρεμία αν πονάτε κάπου, και μετά σηκωθείτε αργά — ιδανικά από το πλάι και στηριζόμενοι σε ένα σταθερό έπιπλο.

Καλέστε τον αριθμό έκτακτης ανάγκης 112, αν κάποιος δεν μπορεί πια να σηκωθεί μετά από μια πτώση, έχει έντονους πόνους (ιδίως στο ισχίο ή στο κεφάλι) ή αν υπάρχει υποψία κατάγματος.

Πολλοί άνθρωποι, μετά από μια πτώση, αρχίζουν να φοβούνται ότι θα ξαναπέσουν. Αυτός ο φόβος οδηγεί σε λιγότερη κίνηση — και έτσι η αστάθεια μεγαλώνει. Μιλήστε γι' αυτό αντί να αποσυρθείτε. Η κίνηση με μικρά, ασφαλή βήματα είναι ο δρόμος πίσω στην ασφάλεια.

Για τους συγγενείς: τι μπορείτε να προσέξετε

Όποιος συνοδεύει έναν ηλικιωμένο άνθρωπο μπορεί να κάνει πολλά — χωρίς να του επιβάλλεται: να ψάξει μαζί του στο σπίτι για σημεία όπου μπορεί κανείς να σκοντάψει, να βοηθήσει στην αγορά χειρολαβών ή σταθερών παντοφλών, να τον ενθαρρύνει να πάει σε ένα μάθημα κίνησης ή απλώς να τον συνοδεύει στον καθημερινό περίπατο. Βοηθούν επίσης τα σταθερά ραντεβού: ένα τακτικό ραντεβού για άσκηση, για το οποίο λαμβάνει κανείς υπενθύμιση, μετατρέπει την καλή πρόθεση σε συνήθεια.

Το κείμενο αυτό δίνει γενικές πληροφορίες και δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή. Αν πέφτετε συχνά, έχετε ζαλάδες ή παίρνετε πολλά φάρμακα, συζητήστε τις αιτίες με τη γιατρό ή τον γιατρό σας.