Alt werden.
Gemeinsam. Wunderbar.

Upadki należą do najczęstszych przyczyn urazów w starszym wieku. To nie jest kwestia niezdarności — ciało się zmienia, siła w nogach słabnie, a równowaga staje się mniej pewna. Dobra wiadomość: można zrobić wiele, aby do tego w ogóle nie doszło. Ten poradnik wyjaśnia w prostych słowach, jak.

Jak częste są upadki w starszym wieku?

Według danych Instytutu Roberta Kocha prawie co czwarta osoba w wieku od 65 lat upada co najmniej raz w roku. Wśród osób powyżej 80. roku życia jest to około co trzecia osoba. Niektórzy upadają nawet kilkukrotnie.

Większość upadków zdarza się nie na zewnątrz, lecz we własnym domu — tam, gdzie czujemy się bezpiecznie i jesteśmy mniej uważni. Właśnie dlatego warto spokojnie przyjrzeć się swojemu mieszkaniu.

Jak uczynić mieszkanie bezpieczniejszym

Wiele miejsc stwarzających ryzyko potknięcia można szybko wyeliminować. Przejdź się po kolei po wszystkich pomieszczeniach:

• Dywany i chodniki: luźne dywany ślizgają się lub marszczą. Należy je usunąć lub przymocować za pomocą podkładki antypoślizgowej.
• Kable: kable zasilające i telefoniczne powinny znajdować się przy ścianie, a nie biec przez środek pokoju.
• Oświetlenie: korytarze, schody i droga do toalety powinny być dobrze oświetlone. Lampka nocna lub czujnik ruchu pomagają przy nocnym wstawaniu.
• Oparcie w łazience: uchwyty obok toalety i pod prysznicem zapewniają bezpieczeństwo. Podobnie jak mata antypoślizgowa w wannie lub pod prysznicem.
• Schody: stabilna poręcz, najlepiej po obu stronach, oraz dobrze widoczne krawędzie stopni.
• Porządek na podłodze: nie stawiaj gazet, butów ani toreb na podłodze, gdzie można ich nie zauważyć przechodząc.

Stabilne obuwie zamiast skarpet

W skarpetkach lub luźnych kapciach łatwo się poślizgnąć. Najbezpieczniejsze są stabilne kapcie z antypoślizgową podeszwą, które są zabudowane z tyłu i zapewniają dobre oparcie. To również prosta zmiana o wielkim znaczeniu.

Pozostać sprawnym ruchowo — najważniejsza ochrona

Najlepszą ochroną przed upadkami jest ciało, które stabilnie stoi. Towarzystwa naukowe podkreślają: regularny trening siły i równowagi znacznie zmniejsza ryzyko upadku. Nie trzeba być do tego sportowcem.

Nawet proste ćwiczenia pomagają, jeśli są wykonywane regularnie:

• Wstawanie i siadanie: wstawaj z krzesła kilka razy z rzędu bez używania rąk — to wzmacnia nogi.
• Stanie na jednej nodze: przytrzymaj się blatu kuchennego i postój chwilę na jednej nodze, a potem zmień nogę.
• Wspięcia na palce: przytrzymaj się oparcia i powoli unoś się i opuszczaj.
• Spacery: codziennie krótki dystans, co utrzymuje nogi i krążenie w ruchu.

Ważna jest regularność, a nie wysiłek. Osoby czujące się niepewnie mogą zapytać lekarza o ofertę zajęć z zakresu profilaktyki upadków lub sportu rehabilitacyjnego w swojej okolicy — kasy chorych często pokrywają koszty takich kursów.

Badanie wzroku i kontrola leków

Dwie rzeczy są łatwo pomijane w kontekście upadków:

• Wzrok: Kto słabo widzi, ten nie zauważa krawędzi i przeszkód. Regularnie badaj wzrok i sprawdzaj okulary.
• Leki: Niektóre leki powodują senność, zawroty głowy lub obniżają ciśnienie krwi — to zwiększa ryzyko upadku. Jeśli przyjmujesz kilka leków, poproś w gabinecie lekarskim lub aptece o sprawdzenie, czy wszystkie do siebie pasują.

Jeśli jednak dojdzie do upadku

Po upadku obowiązuje zasada: nie zrywać się natychmiast. Najpierw spokojnie sprawdzić, czy coś boli, a potem powoli wstać — najlepiej przekręcając się na bok i podpierając o stabilny mebel.

Zadzwoń pod numer alarmowy 112, jeśli ktoś po upadku nie może wstać, odczuwa silny ból (szczególnie w biodrze lub głowie) lub istnieje podejrzenie złamania kości.

Wiele osób po upadku zaczyna obawiać się kolejnego wypadku. Ten lęk prowadzi do tego, że ruszają się mniej — a przez to stają się jeszcze bardziej niepewni. Rozmawiaj o tym, zamiast się wycofywać. Ruch małymi, bezpiecznymi krokami to droga powrotna do pewności siebie.

Dla bliskich: na co można zwrócić uwagę

Osoby towarzyszące starszemu człowiekowi mogą wiele zdziałać — bez narzucania się: wspólnie poszukać w mieszkaniu miejsc stwarzających ryzyko potknięcia, pomóc w zakupie uchwytów lub stabilnych kapci, zachęcić do udziału w zajęciach ruchowych lub po prostu towarzyszyć w codziennym spacerze. Pomocne są też stałe terminy: regularny czas na ruch, o którym się przypomina, zmienia dobre chęci w nawyk.

Niniejszy artykuł zawiera ogólne informacje i nie zastępuje porady lekarskiej. Jeśli często upadasz, cierpisz na zawroty głowy lub przyjmujesz kilka leków, skonsultuj ich przyczyny ze swoim lekarzem.